Dendera is als archeologische site vooral bekend om het indrukwekkende tempelcomplex
van Hathor, maar in de aangrenzende necropool werden begin 20ste eeuw ook talrijke
dierlijke resten aangetroffen, onder meer tijdens de opgravingen van Clarence Stanley Fisher (1915-1918). Deze vondsten kregen tot op heden weinig aandacht, waardoor hun betekenis binnen het funerair landschap van Dendera grotendeels onduidelijk bleef. In deze lezing werpen we een nieuwe blik op dit vergeten materiaal.

Aan de hand van ongepubliceerde, oude opgravingsdagboeken, foto’s en tekeningen worden 45 dierlijke deposities onderscheiden, variërend van enkele losse botten tot één of
meerdere complete dieren. Door hun ligging, behandeling en context te analyseren, kunnen we nagaan welke rol deze dieren mogelijk speelden. Ging het om offers, grafgiften of ritueel
betekenisvolle dieren, of eerder om alledaagse, niet-funeraire of niet-rituele deposities, zoals voedselafval, natuurlijke sterfte of latere verstoringen?

De resultaten tonen een gevarieerd beeld. Hoewel geen van de dieren duidelijke sporen van
mummificatie vertoont, wijzen verschillende vondsten wel op doelbewuste begraving,
mogelijk in een rituele of funeraire context. Andere resten daarentegen, lijken beter te
passen binnen het dagelijkse, praktische gebruik van dieren, zonder duidelijke rituele of
funeraire betekenis. De chronologische datering blijft problematisch, maar het materiaal
suggereert een langdurig gebruik van de necropool voor dieren, waarbij de Grieks-Romeinse periode het meest waarschijnlijke lijkt.

Dit onderzoek benadrukt de diversiteit en complexiteit van het dierlijk materiaal uit Dendera
en toont aan hoe hernieuwd onderzoek van oud opgravingsmateriaal nieuwe inzichten kan
opleveren. Foto: Fischer Archieven 1915-1918.